Przeczytaj również
Chcesz zacząć swoją przygodę z żeglarstwem?
Sprawdź nasze kursy i najbliższe rejsy!
Jakie są główne części jachtu żaglowego?
Jacht żaglowy składa się z kadłuba (wraz ze szkieletem i poszyciem), omasztowania (maszt, bom, saling), olinowania stałego (wanty, sztagi) i ruchomego (szoty, fały, topenanty) oraz żagli. Na pokładzie znajduje się również drobny osprzęt: knagi, kabestany, kipy i bloki. Wszystkie te elementy składają się na sprawnie działającą jednostkę.
Czym jest olinowanie stałe i ruchome?
Olinowanie stałe to liny i druty na stałe trzymające maszt w pionie – nie służą do manewrowania, tylko do stabilizacji (wanty, sztagi, achtersztag). Olinowanie ruchome to liny, którymi na co dzień operujesz podczas żeglugi – szoty do ustawiania żagli, fały do ich podnoszenia i opuszczania oraz topenanty podtrzymujące bom.
Co to jest stępka i do czego służy?
Stępka to główny podłużny element konstrukcyjny kadłuba, biegnący po jego dnie. W jachtach balastowych do stępki przymocowany jest balast – obciążenie obniżające środek ciężkości jednostki i zapewniające jej stateczność. W jachtach mieczowych stępka pełni przede wszystkim funkcję konstrukcyjną, a stateczność zapewnia ruchomy miecz.
Ile czasu zajmuje nauka budowy jachtu?
Podstaw budowy jachtu i nazewnictwa jego elementów uczy się już podczas pierwszych zajęć teoretycznych kursu żeglarskiego. W praktyce – po kilku godzinach na wodzie większość pojęć staje się intuicyjna. Na kursie żeglarza jachtowego SailCraft teoria i praktyka przeplatają się już od pierwszego dnia, co znacznie przyspiesza naukę.
Żeglarstwo ma swój własny specyficzny język. Już pierwszego dnia na kursie okazuje się, że jacht to nie łódka z żaglem, a każdy jego element ma swoją nazwę, funkcję i miejsce. Dobra wiadomość jest taka, że nie musisz znać wszystkiego naraz – wystarczy zacząć od podstaw.
Ten przewodnik przeprowadzi Cię przez najważniejsze części jachtu żaglowego: od kadłuba, przez osprzęt, aż po żagle. Tyle, żeby rozumieć, o czym mówi instruktor i nie czuć się zagubionym przy pierwszym wejściu na pokład.
Kadłub to podstawowa część konstrukcyjna jachtu – jego "ciało". Wyróżniamy w nim trzy strefy:
-
część podwodna – zanurzona w wodzie, odpowiada za hydrodynamikę jednostki
-
część nawodna – ponad linią wody, tworzą ją burty i pokład
-
wnętrze – przestrzeń mieszkalna i użytkowa
Na pokładzie jachtu znajdziesz m.in.:
-
kosz dziobowy i kosz rufowy – stalowe relingi chroniące załogę na dziobie i rufie
-
forluk – właz w przedniej części pokładu, prowadzący do forpiku
-
nadbudówkę – podwyższona część pokładu, pod którą znajduje się mesa i koja
-
sztormreling – linka lub rura biegnąca wzdłuż burty, do której przypinamy się uprzężą
-
kokpit – zagłębione miejsce przy rufie, centrum dowodzenia jachtu
-
suwklapę i sztorcklapę – zamknięcia zejściówki prowadzącej do wnętrza
-
burtę – boczną ścianę kadłuba
-
rufę i dziób – tylną i przednią część jachtu
Każdy kadłub opiera się na wewnętrznej konstrukcji szkieletowej. Nadaje ona jachtowi kształt i wytrzymałość, jest pokryta poszyciem (zewnętrzną powłoką kadłuba).
Do najważniejszych elementów szkieletu należą:
-
stępka – główny podłużny element konstrukcyjny biegnący po dnie kadłuba
-
stewa dziobowa – element zamykający kadłub od przodu
-
wręgi – poprzeczne żebra nadające kadłubowi kształt
-
pokładniki i półpokładniki – elementy podtrzymujące pokład
-
wzdłużniki – podłużne belki wzmacniające burtę i dno
-
grodzie – pionowe przegrody wodoszczelne dzielące wnętrze kadłuba
-
skrzynia mieczowa – obudowa, z której wysuwa się miecz w jachtach mieczowych
Maszt to pionowy słup, na którym stawia się żagle. Razem z elementami poziomymi tworzy omasztowanie – stały szkielet nośny dla żagli.
Główne elementy omasztowania:
-
maszt – pionowy element, podzielony na: piętę (podstawa), kolumnę (główna część), stenga (przedłużenie powyżej salingu) i top (szczyt)
-
saling – poziome ramiona wystające z masztu po obu stronach, podtrzymują want
-
bom – pozioma belka mocowana do masztu, do której przywiązany jest dolny lik grota
-
bukszpryt – poziomy lub ukośny drąg wystający z dziobu, do którego mocuje się fok lub spinaker
Na kursie żeglarskim omówisz szczegółowo budowę masztu i sposób jego usztywnienia – to wiedza niezbędna do zrozumienia, jak działa cały system olinowania.
Olinowanie stałe to liny i druty, które na stałe trzymają maszt w pionie. Nie służą do manewrowania żaglami – ich jedyną rolą jest stabilizacja omasztowania.
-
sztagi – podtrzymują maszt w płaszczyźnie podłużnej jachtu (od dziobu i rufy)
-
achtersztag – sztag biegnący od topu masztu do rufy
-
wanty – podtrzymują i usztywniają maszt prostopadle do osi jachtu (po bokach)
-
wanta kolumnowa – wanta biegnąca od kolumny masztu do burty
-
top wanta – wanta biegnąca od topu masztu
-
ściągacz – element łączący końce lin olinowania stałego z podwięziami, służy do regulacji naprężenia
Olinowanie ruchome to wszystkie liny służące do manewrowania żaglami i obsługi omasztowania ruchomego. Najważniejsze z nich:
-
fały – liny do podnoszenia i opuszczania żagli
-
szoty – liny do ustawiania żagli względem wiatru; to nimi manewrujesz najczęściej podczas żeglugi
-
topenanty – podtrzymują i unoszą bom
-
szkentle – mocują róg szotowy żagla do bomu
Żagle to płaty tkaniny, na które działa wiatr, wywołując siłę aerodynamiczną napędzającą jacht. Na typowym jachcie znajdziesz:
-
grot – główny żagiel, mocowany do masztu i bomu
-
fok (sztaksel) – żagiel dziobowy, stawiany przed masztem na sztagu
-
spinaker lub genua – większe żagle dziobowe używane przy wietrze z tyłu lub z boku
Każdy żagiel ma swoje rogi (halsowy, szotowy, fałowy), liki (krawędzie) i listwy. Ich znajomość to podstawa sprawnego stawiania i zrzucania żagli.
Dowiedz się więcej: Rodzaje żagli – grot, fok, spinaker i inne. Który do czego służy?
To wszystkie małe elementy, bez których jacht nie mógłby sprawnie działać:
-
knagi – służą do mocowania lin
-
stopery – zastępują knagi; przez zamknięty stoper linę można tylko wybierać
-
kabestany – windy o osi pionowej ułatwiające wybieranie szotów i fałów
-
kipy – oczka na pokładzie do prowadzenia szotów
-
polery – słupki do mocowania lin na pokładzie
-
kluzy i półkluzy – metalowe okucia do prowadzenia cum i szpringów
-
szekle, bloki, krętliki, kausze – drobne łączniki i elementy zmieniające kierunek lin
Na pierwszy rzut oka to może przytłaczać – ale po kilku godzinach na wodzie wszystko zaczyna mieć sens.
Chcesz wiedzieć więcej? Zapisz się na kurs na patent żeglarza jachtowego. Oferujemy pełne przygotowanie zarówno teoretyczne, jak i praktyczne.
Jacht balastowy ma zamknięty pokład i rozbudowane wnętrze, które podczas dłuższych rejsów staje się domem dla całej załogi. Znajdziesz tam:
-
mesę – salon z miejscami do siedzenia i stołem
-
kambuz – kuchnię pokładową
-
koje – miejsca do spania
-
forpik i achterpik – schowki w dziobowej i rufowej części kadłuba
-
zęzę – najniższy punkt wnętrza, gdzie zbiera się ewentualna woda
-
gródź – wodoszczelna przegroda zwiększająca bezpieczeństwo jednostki
-
kingston – zawór denne do odpompowywania wody
Może Cię zainteresować: Jacht mieczowy czy balastowy – który wybrać na start?
Części jachtu żaglowego – przewodnik dla początkujących
@2023 Copyright: sailcraft.pl